يوسف اعتصامي ملقب به اعتصام دفترواعتصام الملك، پسرميرزا ابراهيم اعتصام الملك آشتياني از مستوفيان آذربايجان بود. وي در سال 1258 ش. در تبريز متولد شد.
عربي، فقه، اصول، منطق، كلام و حكمت قديم و زبانهاي تركي و فرانسه را در تبريز آموخت. به لغت عربي احاطه اي كامل يافت و هنوز بيست سال از عمرش  نگذشته بود كه كتاب قلائد الادب في شرح اطواق الذهب را ( رساله اي در شرح صد مقاله از مقامات محمود بن عمر زمخشري) به زبان عربي نوشت ( اين كتاب  در مصر به طبع رسيده و تدريس مي شد). مرحوم اعتصامي در همان اوان به ترجمه كتاب هايي از زبان عربي، تركي و لاتين پرداخت و كتاب ويكتور هوگو و چندين كتاب ديگر را ترجمه كرد.
اعتصام الملك در دوره دوم مجلس شوراي ملي (1288ش) از سوي مردم تبريز به نمايندگي مجلس انتخاب شد و به تهران آمد. وي علاوه بر امور نمايندگي  مجلس همچنان به ترجمه و تاليف پرداخت و در سال 1289ش مجله بهار را در تهران منتشر نمود و شماره اول آن را "مجله ادبي، اخلاقي، تاريخي، علمي، سياسي و اجتماعي" ناميد. اين مجله در تعميم معارف تاثير شاياني داشته است. در دو دوره انتشار مجله بهار، اكثر مقالات و ترجمه هاي اين مجله به قلم خود اعتصام الملك بوده است.
او از تاريخ 1287 تا 1290 در كتابخانه سلطنتي مشغول به كار بود و در سال 1300ش به رياست اداره تاليفات وزارت معارف منصوب گرديد. در سال 1304ش به  پيشنهاد قاسم صوراسرافيل و علي اكبر دهخدا از سوي ارباب كيخسرو شاهرخ بنيانگذار كتابخانه مجلس، به مديريت آن انتخاب شد و تا 12 دي ماه 1316ش كه  دارفاني را وداع گفت در اين سمت باقي ماند. در دوران مديريت ايشان سه جلد از فهرست نسخ خطي به چاپ رسيد كه جلد دوم را خود شخصا انجام دادند.

پروين اعتصامي شاعر نامدار معاصر ايران و ابوالقاسم اعتصام زاده مترجم برجسته فرزندان خلف مرحوم يوسف اعتصام الملك (اعتصامي) هستند. مرحوم  يوسف اعتصامي در سال 1311 جلد دوم فهرست نسخه هاي خطي را در 539 صفحه تدوين نمود كه نسخه هاي از شماره  1 تا 788 در آن معرفي شده اند و 267 نسخه خطي كه در جلد اول معرفي شده مجددا شناسانده شده اند. در اين جلد سعي شده كه نسخه هاي مربوط به يك موضوع در كنار هم قرارگيرند. و به  همين سبب در مجموعه هايي كه حاوي چند رساله در موضوعات گوناگون بوده است، رساله اول در موضوع مربوط ذكر شده و بقيه رساله ها معرفي نشده اند.